Nghiên cứu này nhằm làm rõ các cơ chế tác động của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với an ninh kinh tế quốc gia, cũng như các thách thức và đề xuất các giải pháp cho Việt Nam. Bằng khung phân tích dựa trên lý thuyết “vũ khí hóa sự phụ thuộc lẫn nhau”, kết hợp tổng hợp tài liệu lý luận và thực tiễn, nghiên cứu nhận diện năm cơ chế tác động cốt lõi: kiểm soát xuất khẩu; sàng lọc đầu tư/hợp tác R&D; thúc đẩy tự chủ nội địa; lan tỏa qua chuỗi giá trị; và kiểm soát công nghệ số/dữ liệu. Nghiên cứu cũng chỉ ra bốn thách thức lớn của Việt Nam là sự phụ thuộc vào công nghệ ở khâu giá trị gia tăng thấp, đầu tư cho R&D hạn chế, thiếu hụt nhân lực nghiên cứu và rủi ro an ninh mạng cũng như chủ quyền số. Trên cơ sở này, bài viết đề xuất các khuyến nghị chính sách đồng bộ nhằm nâng cao năng lực nội sinh và bảo đảm an ninh kinh tế quốc gia trong bối cảnh mới.