Kinh nghiệm phát triển nền kinh tế bạc của Trung Quốc và một số hàm ý cho Việt Nam

Bằng phương pháp nghiên cứu tại bàn dựa trên các dữ liệu và tài liệu thứ cấp, bài viết này tập trung phân tích thực trạng và chính sách phát triển nền kinh tế bạc của Trung Quốc. Kết quả cho thấy, nền kinh tế bạc tại Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh trong những năm gần đây trên các lĩnh vực chính như chăm sóc sức khỏe, sản phẩm tiêu dùng, văn hóa, giải trí và du lịch. Có được kết quả này là nhờ hàng loạt các chính sách, chiến lược tổng thể và toàn diện của Chính phủ Trung Quốc. Trên cơ sở đó, bài viết rút ra một số hàm ý chính sách cho Việt Nam: (i) tăng cường nhận thức về tiềm năng của nhóm dân số già đối với tăng trưởng kinh tế; (ii) hỗ trợ, thúc đẩy và đa dạng hóa các ngành, lĩnh vực trong nền kinh tế bạc, song luôn hướng đến phục vụ nhu cầu chuyên biệt của người cao tuổi; (iii) khai thác tối đa giá trị của nhóm dân số bạc trên cả các khía cạnh như bề dày kinh nghiệm, trí tuệ, năng lực và vốn xã hội.

Giải pháp thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp ở thành phố Hải Phòng

Đổi mới sáng tạo không còn là lựa chọn mà trở thành yêu cầu bắt buộc đối với doanh nghiệp và tăng trưởng kinh tế. Các kết quả nghiên cứu cho thấy, đổi mới trong doanh nghiệp ở thành phố Hải Phòng vẫn còn khá khiêm tốn. Để đạt được mục tiêu là cực tăng trưởng quan trọng của vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc, với lợi thế cảng biển và công nghiệp, Hải Phòng cần một hệ sinh thái doanh nghiệp dám thay đổi và dẫn dắt công nghệ. Điều này đòi hỏi tập trung xem xét và giải quyết không ít vấn đề.

Những thách thức đặt ra đối với BRICS trên tiến trình tìm kiếm mô thức hợp tác

BRICS/BRICS+ nổi lên như một nền tảng hợp tác của các nền kinh tế mới nổi nhằm điều chỉnh sự mất cân bằng trong trật tự kinh tế - chính trị quốc tế hình thành từ sau Hội nghị Bretton Woods. Tuy nhiên, thay vì tiến hóa thành một cấu trúc thể chế hóa sâu có khả năng thay thế các định chế như IMF hay WB, BRICS+ đang phát triển như một nền tảng điều phối linh hoạt trong bối cảnh trật tự toàn cầu ngày càng phân mảnh. Bài viết cho thấy, giới hạn của BRICS+ không chỉ đến từ bất đối xứng quyền lực nội khối, phân kỳ lợi ích và thiết kế thể chế mềm, mà còn chịu tác động từ các điều chỉnh chiến lược của Mỹ và phương Tây. Các chiến lược như cải cách có kiểm soát hệ thống Bretton Woods, bảo vệ vai trò của USD, giảm thiểu rủi ro và cạnh tranh hạ tầng đã thu hẹp không gian thể chế hóa của BRICS+.

Từ kinh tế biển đến không gian phát triển biển

Bài trả lời phỏng vấn của TS. Phạm Anh Tuấn, Phó viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới với phóng viên TTXVN.

Kinh nghiệm huy động nguồn nhân lực xã hội thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn của các nước ASEAN: trường hợp Thái Lan, Indonesia, Singapore

Bài tham luận đã được công bố trên Kỷ yếu của Diễn đàn Kinh tế Việt Nam 2026 “Mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” của TS. Nguyễn Thị Hồng Tâm, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới và cộng sự.

Động lực phát triển kinh tế ở vùng biên giới đất liền Việt Nam

Bài viết đã đăng trên ấn phẩm Phát triển bền vững vùng, Quyển 15, số 2 (06/2025) của TS. Nguyễn Đình Chúc và cộng sự.    

Đô thị hoá và sự chuyển đổi mục đích sử dụng đất: nghiên cứu ở khu vực trung du và vùng núi phía Bắc, Việt Nam

Bài viết áp dụng ứng dụng công nghệ GIS để xác định sự biến động đất đai cho toàn bộ khu vực trung du và miền núi phía Bắc ở Việt Nam. Trong đó, nghiên cứu tập trung vào hai vấn đề chính là (i) quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất trong khu vực và (ii) tốc độ chuyển đổi đất xây dựng tại mỗi tỉnh trong khu vực từ năm 2017 đến năm 2023. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng diện tích đất rừng có xu hướng giảm xuống, trong khi diện tích đất xây dựng đang tăng lên. Sự chuyển dịch này đến từ việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ đất cây trồng và đất rừng, trong khi, diện tích đất rừng lại có xu hướng chuyển đổi sang đất cây trồng.

Ảnh hưởng của chuyển đổi số đến hiệu quả doanh nghiệp chế biến, chế tạo ở Việt Nam

Bài viết sử dụng số liệu điều tra doanh nghiệp năm 2021 để xem xét ảnh hưởng của chuyển đổi số đến hiệu quả doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo ở Việt Nam. Kết quả nghiên cứu cho thấy, chuyển đổi số có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả doanh nghiệp trên cả bốn phương diện: tự động hóa sản xuất, mức độ sử dụng phần mềm, mức độ chi cho phần mềm, mức độ sử dụng internet. Trong đó, tự động hóa hệ thống sản xuất có tác động lớn nhất đến việc cải thiện hiệu quả doanh nghiệp. Nghiên cứu cũng chỉ ra, với quy mô khác nhau, mức độ ảnh hưởng của chuyển đổi số đến hiệu quả doanh nghiệp là khác nhau. Do đó, các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp cũng cần phân biệt theo quy mô để hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi số một cách hiệu quả nhất. 

Đổi mới và sẵn sàng công nghệ của ngành chế biến, chế tạo Việt Nam trước Cách mạng công nghiệp lần thứ tư

Bài viết đánh giá thực trạng và mức độ sẵn sàng trước Cách mạng công nghiệp lần thứ tư của các doanh nghiệp chế biến, chế tạo Việt Nam trong giai đoạn 2016 - 2020, tập trung vào trình độ công nghệ và hoạt động nghiên cứu và phát triển. Kết quả cho thấy, phần lớn doanh nghiệp thuộc nhóm công nghệ thấp, quá trình chuyển đổi sang công nghệ cao diễn ra chậm; hoạt động nghiên cứu và phát triển còn hạn chế, chủ yếu tập trung vào cải tiến sản phẩm và quy trình sản xuất; mức độ ứng dụng công nghệ 4.0 thấp, với sự tập trung vào an ninh mạng và IoT, trong khi các công nghệ tiên tiến như trí tuệ nhân tạo và in 3D hầu như chưa được triển khai. Các thách thức chính bao gồm hạn chế về vốn, kỹ năng lao động 4.0 và nhận thức của doanh nghiệp về tầm quan trọng của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Kinh nghiệm quốc tế và định hướng phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của Việt Nam

Bằng phương pháp phân tích so sánh các mô hình phát triển điển hình trong chuỗi giá trị ngành bán dẫn, bài viết phân tích vị thế, chiến lược của Đài Loan, Trung Quốc và Malaixia để rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong chuỗi giá trị ngành công nghiệp bán dẫn toàn cầu. Kết quả cho thấy mỗi quốc gia đều có những chiến lược riêng biệt, và mô hình của Việt Nam hiện tại đang tương đồng nhất với Malaixia giai đoạn đầu (khoảng năm 1990) tập trung vào thế mạnh OSAT nhưng đang đối mặt với thách thức lớn về thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao và khoảng trống trong công đoạn chế tạo. Từ đó, bài viết khuyến nghị Việt Nam cần xây dựng chiến lược nhiều giai đoạn bao gồm củng cố vị thế OSAT trong ngắn hạn và đầu tư có trọng điểm vào thiết kế và R&D cho các thị trường ngách trong dài hạn, đồng thời coi việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu.