Hội thảo khoa học: “An ninh kinh tế của các nước lớn trong bối cảnh mới”
Lượt xem: 180
Ngày 17/3/2026, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “An ninh kinh tế của các nước lớn trong bối cảnh mới”. Hội thảo nằm trong khuôn khổ Đề tài cấp Nhà nước KX06.12/21-30: “Những biến đổi về an ninh kinh tế của các nước lớn trong bối cảnh mới và hàm ý chính sách cho Việt Nam” do Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới chủ trì và TS. Hà Thị Hồng Vân là chủ nhiệm đề tài. 

Ngày 17/3/2026, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “An ninh kinh tế của các nước lớn trong bối cảnh mới” trong khuôn khổ Đề tài cấp Nhà nước KX06.12/21-30: “Những biến đổi về an ninh kinh tế của các nước lớn trong bối cảnh mới và hàm ý chính sách cho Việt Nam” do Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới chủ trì và TS. Hà Thị Hồng Vân là chủ nhiệm đề tài.

Hội thảo được tổ chức nhằm trao đổi, chia sẻ và thảo luận các kết quả nghiên cứu về những biến động trong an ninh kinh tế của các nước lớn trong bối cảnh kinh tế và chính trị quốc tế đang có nhiều thay đổi sâu sắc, đặc biệt dưới tác động của cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, hậu quả của đại dịch Covid-19 và các xung đột địa chính trị. Đồng thời hướng tới việc làm rõ sự thay đổi trong quan niệm, cách tiếp cận và chính sách bảo đảm an ninh kinh tế của các quốc gia, qua đó nhận diện các xu hướng và thách thức mới đối với nền kinh tế toàn cầu.

Tham dự Hội thảo, về phía khách mời có TS. Nguyễn Lan Hương - Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ; TS. Trần Thị Hải Yến - Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ; TS. Lê Phương Hoà - Viện Nghiên cứu Châu Á - Thái Bình Dương; TS. Vũ Thuỵ Trang - Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ; PGS. TS. Nguyễn Văn Lịch - Nguyên Trưởng Khoa Kinh tế Quốc tế, Học viện Ngoại Giao. Về phía Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới có TS. Phạm Anh Tuấn – Phó Viện trưởng; TS. Hà Thị Hồng Vân, Phó Viện trưởng; TS. Nguyễn Đình Hoà; TS. Nguyễn Bình Giang cùng toàn thể cán bộ của viện. Ngoài ra, hội thảo còn có sự tham gia của các đại biểu đến từ các cơ quan nghiên cứu, các trường đại học và các tổ chức khác.

Anh-tin-bai

Chủ trì Hội thảo
(Từ phải sang trái: TS. Phạm Anh Tuấn và TS. Hà Thị Hồng Vân đồng Chủ trì Hội thảo)

Tại Hội thảo, các đại biểu đã tập trung đi sâu vào thảo luận 5 nội dung chính bao gồm: (i) Sự biến đổi tư duy an ninh kinh tế của Hoa Kỳ từ sau chiến tranh thế giới lần thứ hai tới nay; (ii) An ninh kinh tế của Trung Quốc trong bối cảnh mới; (iii) Chính sách an ninh kinh tế của Nhật Bản; (iv) Ảnh hưởng các các lệnh trừng phạt đến an ninh kinh tế của Liên bang Nga từ sau 2022 đến nay và (v) An ninh kinh tế ở Việt Nam.

TS. Nguyễn Lan Hương, Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ cho rằng kinh tế Mỹ đã chuyển từ vai trò hỗ trợ sang nguyên lý tổ chức quyền lực quốc gia và trở thành tiêu chí đánh giá sức mạnh chiến lược. Bên cạnh đó, Kinh tế trở thành không gian trung tâm của cạnh tranh quyền lực giữa các cường quốc. Việc kiểm soát công nghệ, chuỗi cung ứng và mạng lưới kinh tế trở thành thước đo trung tâm của an ninh quốc gia.

Theo TS. Trần Thị Hải Yến, Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ, trong bối cảnh cạnh tranh Mỹ – Trung gay gắt, Trung Quốc coi an ninh kinh tế là trụ cột, tập trung vào tự chủ công nghệ (chiến lược Made in China 2025) và an ninh chuỗi cung ứng. Chiến lược trọng tâm là "Tuần hoàn kép", nhằm giảm phụ thuộc vào bên ngoài nhưng vẫn duy trì mở cửa. Trung Quốc cũng thúc đẩy tự chủ tài chính - tiền tệ (quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ, hệ thống CIPS) để giảm rủi ro từ các lệnh trừng phạt.

Với Nhật bản, TS. Lê Phương Hoà, Viện nghiên cứu châu Á - Thái Bình Dương cho rằng chiến lược an ninh kinh tế có sự chuyển dịch bắt đầu từ chính quyền Thủ tướng Abe Shinzo và được đẩy mạnh dưới thời Thủ tướng Suga Yoshihide. Từ tập trung thuần tuý vào phát triển kinh tế Nhật Bản tích hợp an ninh - Kinh tế, đưa kinh tế trở thành xương sống của an ninh quốc gia. Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng đầu tư vào phát triển và bảo mật công nghệ tiên tiến.

Trong bài tham luận của mình, TS. Vũ Thuỵ Trang - Viện Nghiên cứu Châu Âu và Châu Mỹ cho biết, tính đến tháng 2/2026, có đến hơn 31.500 lệnh trừng phạt áp đặt lên Nga. Dưới tác động của các lệnh trừng phạt Nga buộc phải thay đổi toàn diện mô hình vận hành nền kinh tế. Theo đó, Nga hướng tới xây dựng mô hình phát triển kinh tế độc lập nhưng không tự cô lập. Các biện pháp chống khủng hoảng của Nga đã giúp ổn định nền kinh tế trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn Nga vẫn cần đa dạng hóa cơ cấu kinh tế và phát triển công nghệ nội địa để củng cố an ninh kinh tế.

Với tham luận của mình, nhóm tác giả của TS. Nguyễn Đình Hoà và ThS. Trần Đình Nuôi, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới đã đánh giá an ninh kinh tế Việt Nam dựa trên 3 trụ cột: Kinh tế, Xã hội và Môi trường. Nghiên cứu cho thấy, dù tăng trưởng ổn định nhưng Việt Nam có tính dễ tổn thương cao do độ mở nền kinh tế lớn và phụ thuộc nhiều vào khu vực FDI. Ngoài ra, các thách thức về biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và tỷ lệ lao động qua đào tạo thấp là những rào cản đối với an ninh kinh tế bền vững.

Buổi hội thảo diễn ra sôi nổi, cởi mở, trao đổi thẳng thắn giữa các chuyên gia và Ban Chủ nhiệm đề tài. Dựa vào kinh nghiệm và chiến lược, chính sách của các cường quốc, Việt Nam có thể rút ra một số bài học về câu chuyện tự lực, tự cường và năng lực công nghệ. Thông qua ý kiến trao đổi của các chuyên gia, nhà khoa học và nhà quản lý, hội thảo đã góp phần cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn phục vụ việc tham khảo, hoạch định chính sách nhằm củng cố và nâng cao năng lực bảo đảm an ninh kinh tế của Việt Nam trong bối cảnh mới.

Hội thảo đã diễn ra thành công tốt đẹp.

Một số hình ảnh của Hội thảo:
Anh-tin-bai

 

Anh-tin-bai

 

Anh-tin-bai

 

Anh-tin-bai

 

Anh-tin-bai